اختلال خودزشت پنداری عامل ۱۵ درصد مراجعه به جراح پلاستیک/به فرزندانمان بفهمانیم بعضی تصاویر واقعی نیستند | بیماری

No Comments

در سال ۲۰۱۳ بیشتر از ۲۳ میلیون عمل جراحی و روش غیرجراحی زیبایی در دنیا انجام شده…

سلامت آکا ایران


به گزارش سلامت نیوز به نقل از انجمن بین المللی جراحی زیبایی (ISAPS)، گرایش به جراحی پلاستیک در تموم دنیا رو به زیاد شدنه. ایران هم در میان ده کشور اول دنیا هستش که هرساله حدود ۱۷۵ هزار مورد عمل جراحی و غیرجراحی زیبایی در اون انجام میشه


تردیدی نیس خیلی از این جراحیا از نظر طبی لازم نیستن، عضوی که فرد از ظاهر اون ناراضیه به طور کامل طبیعی و حتی بعضی وقتا از نظر بقیه بی عیبه، اما خود فرد از اون ناراضیه و تا اونو به تیغ جراح نسپارد از اشتغال دائمی ذهنی اش با این مشکل رها نمی شه.

"سطحی نگری"، تبلیغ رسانه ای یا رفاه زدگی ذهن این افراد رو "مسموم" کرده؟

جراحی اونا رو از این نگرانی خلاص می کنه؟

بعضی از جراحیا ممکنه تحت تاثیر مد روز و فرهنگ عادی باشن، اما تردیدی نیس که مواردی از اون به دلیل مشکل خودزشت انگاری (Body Dysmorphic Disorder) است، اختلالی که بیشتر از صد ساله شناخته شده اما در سی سال گذشته در رده مشکلات روانپزشکی قرار گرفته و توجه پزشکان رو جلب کرده، با این حال هنوز درباره اون شناخت کافی حتی در میان پزشکان وجود نداره و در موارد زیادی تشخیص داده نمی شه.

تخمین زده شده ۱۰ تا پونزده درصد مراجعه کنندگان به جراحان پلاستیک یا کارشناسان پوست رو مبتلایان به مشکل خودزشت انگاری تشکیل میدن.

فرد گرفتار تصور می کنه که بعضی از ویژگیای جسمی اون عجیب، بدون جذابیت یا حتی ناهنجاره در حالیکه عضو یا اندام مورد نظر طبیعیه یا در قیاس با عذابی که واسه فرد ایجاد کرده، مسئله بسیار جزئیه.

گسترش این مریضی در دو جنس تقریبا برابر و حدود یک تا دو درصد ثبت شده با این حال گسترش اون ممکنه بیشتر از این باشه چون مبتلایان معمولا خود رو از چشم بقیه مخفی می کنن.

اونا مستقیما واسه حل این مشکل مراجعه نمی کنن و در جاهای دیگه به دنبال کمک هستن، مثلا در مطب جراح پلاستیک یا دندانپزشک.

تخمین زده شده ۱۰ تا پونزده درصد مراجعه کنندگان به جراحان پلاستیک یا کارشناسان پوست رو مبتلایان به مشکل خودزشت انگاری تشکیل میدن.

شروع مشکل در اواخر دروان کودکی یا اوایل بزرگسالیه، وقتی که نگرانی در مورد ظاهر بیشتر از دیگر مراحل زندگیه. همه افراد در مقطعی از زندگی نگران ظاهر خود می شن و تقریبا همه افراد ترجیح می دادن ظاهری متفاوت داشته باشن.

این نگرانیا میان و می رن و طبیعی هستن، اما وقتی به مشکل تبدیل می شن که اشتغال ذهنی، دائمی شه و رنج و اضطراب شدیدی بسازن که زندگی فرد رو دچار مشکل کنه.

این نگرانی با دادن خیال راحت و راهنمایی و پیشنهاد رفع نمی شه. مشکل خودزشت انگاری با بعضی از دیگر ناسلامتیای روان رابطه نزدیک داره، شصت درصد مبتلایان به این مشکل به افسردگی هم گرفتار هستن. مشکل وسواسی-اجباری (OCD)، مشکل اضطراب اجتماعی (Social Anxiety Disorder)، مشکل اظطراب عمومی (GAD) و مشکلات خوردن، مثل بی اشتهایی (Anorexia Nrevosa) یا بولیمیا (bulimia) با مشکل خودزشت انگاری رابطه نزدیک یا در مواردی همپوشانی دارن.

این مریضی با وسواس شباهت داره و حتی تازگیا در طیف مشکلات وسواس طبقه بندی شده، مثلا فرد ممکنه به صورتی وسواس گونه واسه شونِه زدن و آرایش موی خود وقت زیادی صرف کنه و مراحل مشخصی رو بکنه و هر گونه فرق هر چقدر جزئی با چیزی که مورد توجه فرده اونو نگران و بر پریشون کنه.

دلیل این مشکل روشن نیس، اما بررسیا نشون میده که کسائی که در بچگی یا نوجوونی مورد تحقیر، تمسخر، آزار یا سوء استفاده قرار گرفتن و اعتماد به نفس پایینی دارن بیشتر از بقیه به این مشکل دچار می شن.

مبتلایان ممکنه از احساس گناه عذاب بکشن، به سوء مصرف مواد روی بیارن یا به خود آسیب بزنن. اندازه خودکشی هم در مبتلایان خیلی بیشتر از جمعیت عادیه.

دلیل این مشکل روشن نیس، اما بررسیا نشون میده که کسائی که در بچگی یا نوجوونی مورد تحقیر، تمسخر، آزار (bullying) یا سوء استفاده (abuse) قرار گرفتن و اعتماد به نفس پایینی دارن بیشتر از بقیه به این مشکل دچار می شن.

بعضی نشونه های فرد گرفتار به مشکل خودزشت انگاری:

دائم ظاهر خود رو با بقیه (یا با مدلای نشریات و هنرپیشها) مقایسه می کنه

وقت زیادی جلوی آینه می گذرونه یا از آینه فرار می کنه

وقت زیادی صرف می کنه که نقصی رو که در ظاهرش (معمولا صورت) می بینه مخفی کنه

در جمع احساس ناراحتی و اضطراب داره و از محیطا و شرایط اجتماعی دوری می کنه

در مراجعه واسه درمان یا درخواست کمک اکراه داره چون هول و ترس داره به اون برچسب سطحی بودن زده شه

بقیه ممکنه اونو خودشیفته و عاشق خود یا سطحی ببینن

ممکنه در رژیم یا ورزش زیاده روی کنه

ممکنه در آرایش زیاده روی کنه و وقت بسیاری صرف آرایش موی خود کنه

به دنبال جراحی پلاستیک باشه

به شکلی لباس بپوشد که مشکل مفروض رو بپوشونه

بیشتر این افراد مشکل رو در صورت خود می بینن، بینی، دهن، چشم، گونه، ابرو، چانه یا لب و دندون.

دیگه اعضای بدن مثل سینه ها یا اندامای تناسلی در درجه بعدی هستن. بعضی ممکنه خود رو زیادی چاق یا زیادی لاغر ببینن یا خود رو به خصوص از نظر جنسی بدون جذابیت و زیبایی بدونن.

بعضی مشاغلی که به ویژگیای بدنی رابطه دارن شاید فرد رو بیشتر در برابر این مشکل بذارن. هنرپیشها، مدلا (مانکنا)، بدنسازها و امثال اونا از این نظر بیشتر در برابر هستن.

کمال گرایی (perfectionism) و ترس از تنها و منزوی بودن هم در این افراد بیشتر دیده می شه و مثلا فکر می کنن واسه دوست یا همسر پیدا کردن باید ویژگیای جسمی خاصی داشته باشن.

دکتر الکس کلارک، روانشناس بالینی میگه که آموزش و راهنمایی در مدارس باید بهتر شه و باید کودکان از نظر رسانه ای هم "باسواد شن" و بفمند که "این تصاویر آراسته، واقعی نیستن."

چه درمانهایی هست؟

موثرترین درمان درمان دارویی با داروهای ضد اضطراب و روان درمانی مخصوصا رفتار درمانی شناختی (CBT) است.

دکتردیوید ویل یکی از کارشناسان این مریضی میگه: "ما دوست داریم تشخیص مشکل بیریخت انگاری در سن پایین انجام شه چون درمان اون بسیار راحت تر از وقتی هستش که افکار و اضطرابا ریشه دوانده باشه."

"مهمترین پیام من اینه که مشکل خودزشت انگاری مریضی درمان پذیریه." اما تا مریضی تشخیص داده نشده، فرد گرفتار به دنبال جراحی پلاستیک واسه درمان میره. بعضی بارها جراحی می کنن.

مثلا آلیسیا دووال یکی از مدلهای معروف نشریه گلمور که می گن یه میلیون پوند واسه سیصد عمل جراحی و غیرجراحی جور واجور خرج کرده دو سال پیش گفت اعتیادش به جراحی نتیجه تشخیص داده نشدن مشکل خودزشت انگاری بوده.

جراحی واسه رفع مشکل معمولا پیشنهاد نمی شه، چون حتی اگه این جراحی موفق باشه تمرکز به عضوی دیگه معطوف می شه یا جای بخیه جراحی مشکل بوجود میاره.

بیماران که جراحی پلاستیک می کنن در اول احساس بهتری دارن، اما بعد احساس نارضایتی برمیگرده، مشکل باقی می مونه فقط شکلش عوض می شه.

آمارها نشون میدن که فقط ده درصد مبتلایان به مشکل خودزشت انگاری ممکنه با جراحی پلاستیک به رضایت برسن.

اما جراحان در روبرو شدن با این بیماران با دو مسئله روبرو هستن، اول اینکه تشخیص مریضی نیاز به ارزیابیای طولانی و تخصصی داره که کار روانپزشکانه، جراحان نه واسه این ارزیابیای آموزش دیده ان نه اینکه این با وجود تخصصشان هماهنگی داره.

دوم اینکه وقتی فرد درخواست جراحی داره، جراح می دونه که اگه از این کار دوری کنه فقط مریض رو به جراح دیگری معرفی کرده و در آخر کسی که بخواد جراحی کنه، این کار رو می کنه.

با این حال تازگیا بعضی جراحان ارزیابیای مختصری انجام میدن تا اگه نشونه هایی از این مشکل به دست اومد، مراجع رو از جراحی منصرف و اونو به روانپزشک معرفی کنن.

این درسته که این مشکل مختص کشورای پولدار و طبقات مرفهه؟

بررسیا نشون میده که این مشکل در همه جای دنیا دیده می شه و وابسته به سطح مالی افراد نیس، اما طبیعتا افراد متمول امکان بیشتری واسه جراحی یا روشای گرانقیمت یا دسترسی به خدمات درمانی دارن.

صنعت مد و رسانه ها هم مدتهاس که واسه ایجاد اختلالاتی مثل بی اشتهایی عصبی و مشکل خودزشت انگاری به دلیل اینکه ویژگیای جسمی خاص رو به عنوان ملاک زیبایی تبلیغ می کنن مورد انتقاد بودن.

اما دکتر ویل میگه: "اتفاقات کودکی مثل پیوند ضعیف مادر و کودک (attachment) یا آزار (bullying) اهمیت بیشتری دارن.""فشار رسانه ها هست اما بخش کوچیکی از ماجرا هستش."

دکتر الکس کلارک، روانشناس بالینی میگه که آموزش و راهنمایی در مدارس باید بهتر شه و باید کودکان از نظر رسانه ای هم "باسواد شن" و بفمند که "این تصاویر آراسته، واقعی نیستن."

"اگه از نظر اجتماعی به قدر کافی محکم نباشین، خیلی راحت ممکنه قربونی شید."

منبع :

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *